Bouwkundige keuring: vóór de koop, of vóór de verbouwing
Een bouwkundige keuring is een visuele inspectie door een onafhankelijke keurder: die gebruikt meetapparatuur, maar breekt niets open. Je krijgt een rapport met zichtbare gebreken, risico's en een schatting van de herstelkosten. Hypotheekbank Knab noemt een keuring vooral zinvol bij huizen van vóór 1990 en noemt als prijs meestal € 300 tot € 500. Een landelijk klusplatform noemt € 275 tot € 500, met extra's zoals een asbestonderzoek (€ 150 tot € 300) of een funderingsonderzoek (€ 500 tot € 1.500).
Verplicht is een keuring meestal niet. NHG eist wél een bouwkundig rapport als de taxateur schat dat direct noodzakelijk herstel van achterstallig onderhoud meer dan 10 procent van de marktwaarde kost, of als de taxateur nader onderzoek aanbeveelt; de taxateur mag dat rapport niet zelf maken. Leen je voor dat herstel, dan zet je het op de verbouwingsspecificatie op de gewone regel en vink je kolom 2 aan. Je geldverstrekker kan eigen eisen stellen. Koop je nog, dan wijst de Consumentenbond op twee kanten: de verkoper moet gebreken melden die hij kent, en jij hebt als koper een onderzoeksplicht. Overweeg een ontbindende voorwaarde voor de keuring in het koopcontract, voordat je tekent; bespreek dat met je makelaar of de notaris. Woon je er al, dan weet je na een keuring wat eerst moet, voordat het budget naar de afwerking gaat.
Zet in RenoTasker per ruimte een taak "inspectie" aan het begin van je planning. Wat de keurder vindt, zet je daarna als losse taken met een prioriteit. Zo zie je wat het eerst moet. Zie taken beheren.
Elektra: groepenkast, aardlekschakelaar en aarding
Begin in de meterkast. Netbeheerder Liander schrijft dat elektrische installaties in woningen sinds 1975 verplicht één of meer aardlekschakelaars of automaten hebben. Bij oudere huizen kan de aarding nog via de waterleiding lopen; is die leiding vervangen door kunststof, dan moet de eigenaar zelf een goede aarding laten aanleggen. Test een aanwezige aardlekschakelaar met de testknop, volgens Liander elk half jaar: valt de stroom niet uit, laat dan een erkend installateur kijken.
De meter, de hoofdaansluiting en de zegels zijn van de netbeheerder; daar blijf je af. De groepenkast is van jou, en een nieuwe laat je volgens Enexis door een erkend installateur plaatsen. Een landelijk klusplatform noemt daarvoor gemiddeld € 560, met een spreiding van € 350 tot € 880, afhankelijk van het aantal groepen en 1-fase of 3-fase. Komen er inductie, een warmtepomp of een laadpaal, neem de extra groepen dan meteen mee. Wat je zelf mag aan elektra en gas staat in zelf doen of laten doen.
Begin met een template
Een kant-en-klaar Excel-bestand om mee te starten. Gratis, zonder account.
Water, gas en riool: lood herkennen en de afvoer bekijken
Loden waterleidingen kunnen alleen nog zitten in huizen van vóór 1960, zegt de Rijksoverheid. Ook als de zichtbare leidingen ooit zijn vervangen, kunnen die onder de vloer of in de muur nog van lood zijn. Herkennen volgens de GGD: een loden leiding is grijs, bobbelig en onregelmatig van vorm, heeft geen koppelstukjes (de verbindingen zijn verdikkingen van de leiding zelf) en klinkt dof als je er met een lepel op tikt. Twijfel je, laat dan het water testen bij een gecertificeerd laboratorium; de Rijksoverheid noemt ongeveer € 50. Loodteststrips raadt de GGD af.
Het RIVM adviseert loden leidingen te laten vervangen: te veel lood kan bij jonge kinderen leiden tot een lagere intelligentie. De GGD noemt als risicogroepen baby's met flesvoeding, kinderen tot en met 7 jaar, zwangere vrouwen en vrouwen die zwanger willen worden; tot de leidingen weg zijn, drink je beter flessenwater. Het drinkwaterbedrijf vervangt het deel tot de watermeter, de eigenaar het deel erachter. Kun je niet alles tegelijk betalen, begin dan bij de keukenkraan. Huur je, dan is de verhuurder verantwoordelijk.
Gas: aan de cv-ketel, geiser of gashaard werkt alleen een gecertificeerd bedrijf; zelf klussen aan die apparaten is strafbaar, zegt de Rijksoverheid (zie de gids hierboven). Riool: de riolering in huis en in de tuin is van de eigenaar, de buis in de straat van de gemeente. Buizen zijn volgens Stichting RIONED soms van aardewerk, gietijzer of asbestcement (dat zie je vooral bij oudere huizen), en oude gebouwen delen soms één huisaansluiting die de buren samen onderhouden. Laat bij twijfel een rioolbedrijf de buis van binnen bekijken voordat je een nieuwe vloer stort.
Vocht en ventilatie: zoek de oorzaak, niet de vlek
De plek van de vlek verraadt de oorzaak. De Consumentenbond: natte plekken onderaan de muur met loslatend stucwerk of zoutuitslag wijzen op optrekkend vocht uit de fundering; een vlek die na regen verschijnt op doorslaand vocht via gevel of goot; een vlek op het plafond op een lekkage; een muffe geur op een vochtige kruipruimte. Condens op ramen komt van te vochtige lucht en slechte ventilatie.
Milieu Centraal zegt dat schimmel op meerdere plekken, of schimmel die steeds terugkomt, vaak op een bouwkundige oorzaak wijst, zoals een lekkage of te weinig ventilatie; schakel dan een deskundige in, en blijkt het bouwkundig, een onderzoeksbureau. De GGD zegt het scherper: schimmel door optrekkend vocht los je niet op met ventileren alleen. Kijk daarom vóór het stucen in de kruipruimte. Milieu Centraal adviseert die te ventileren, eventueel folie op de bodem te leggen en de vloer af te dichten bij randen en leidingen. Daarna blijft ventileren de eerste stap: dag en nacht, ook in de winter.
Maak foto's van elke vochtplek met de datum erbij, en kijk een paar weken later opnieuw. Zo zie je of het droogt of groeit.
Dak, goten, kozijnen en fundering
De keurder kijkt naar dak en goten, kozijnen en ramen, muren en voegwerk. Loop het zelf ook na:
- Dak: kapotte of verschoven pannen, mos, lood rond de schoorsteen; op zolder natte plekken of daglicht.
- Goten en afvoer: lekkende naden, bladeren, een regenpijp die naast de put loost; vaak de bron van doorslaand vocht.
- Kozijnen: druk met een schroevendraaier in de onderdorpel; zacht hout is houtrot.
- Fundering: nieuwe of groeiende scheuren, hellende vloeren, ramen en deuren die anders sluiten, hoogteverschil met de buren. KCAF: deze signalen zijn reden om te laten kijken, maar bewijzen op zichzelf niet dat de fundering slecht is; andersom sluit geen schade een probleem niet uit.
Fundering: wanneer laat je onderzoek doen?
Volgens de Rijksoverheid kan het aantal gebouwen met funderingsschade de komende jaren oplopen tot 425.000. Eigenaren zijn zelf verantwoordelijk voor het onderhoud van hun fundering. Sinds 1 april 2026 staat in taxatierapporten in welke risicoklasse (A tot en met E) een woning valt voor funderingsschade; bij klasse D of E adviseert de taxateur aanvullend onderzoek.
KCAF adviseert: verzamel eerst wat er al is (eerdere rapporten en tekeningen; vraag ook gemeente en buren), leg de signalen vast met foto's met datum, en bespreek ze met een deskundige. Een verkennend onderzoek (ook QuickScan genoemd) wordt aangeboden vanaf € 295 (check de actuele prijs) en is maximaal drie jaar geldig. Fase 1 gebeurt boven de grond; bij Fase 2 wordt de fundering in een inspectieput langs de gevel blootgelegd. Koop je met NHG en valt het huis in funderingsrisicoklasse D of E, dan is zo'n verkennend onderzoek verplicht bij een bindend aanbod op of na 1 januari 2027. Is de uitslag 'hoog', dan gaan de geschatte herstelkosten af van wat je maximaal mag lenen.
Asbest en isolatie: kijk mee als de wanden open zijn
Is het huis van vóór 1994, dan kan er asbest zitten, zegt Milieu Centraal: in golfplaten, plaatmateriaal, kit, en als asbestpapier onder vinylzeil uit 1963 tot 1983. Boor, zaag of trek er niet aan. Ga je slopen of verbouwen in een huis van vóór 1994, dan is een asbestinventarisatie door een erkend bedrijf meestal verplicht. Heb je asbest, of denk je dat het er zit? Schakel dan altijd een expert in en haal het niet zelf weg. Meer lees je in asbest bij een verbouwing en asbestinventarisatie.
Isolatie hoort bij deze ronde, omdat je er nu nog bij kunt. Milieu Centraal verwacht in huizen van vóór 1975 vrijwel geen isolatie, van 1975 tot 1992 matige isolatie, van 1992 tot 2000 redelijke isolatie, en vanaf 2000 redelijk tot goed. Het bouwjaar vind je in de BAG-viewer van het Kadaster; vraag ook de vorige bewoners wat er is nageïsoleerd. Een verbouwing is volgens Milieu Centraal een goed moment om te isoleren, omdat je er toch al aan werkt. Neem de ventilatie mee: na het isoleren komt verse lucht niet meer vanzelf door naden en kieren binnen.
De volgorde: eerst wat je straks niet meer ziet
De regel voor een oud huis: eerst alles wat achter de wand of onder de vloer verdwijnt, dan pas de afwerking. Dus fundering en vocht, dan leidingen, riool en elektra, dan isolatie, en pas daarna stucwerk, dekvloer, keuken en badkamer. De stappen staan in de volgorde van een verbouwing.
Reken ruimer. BouwGarant adviseert 10 tot 20 procent van je totale budget apart te zetten als buffer; bij een oud huis zit je eerder aan de bovenkant, omdat je pas achter de wand ziet wat er echt zit. Lees onvoorziene kosten.
Zet de keuring, de watertest en het funderingsonderzoek als kostenposten in RenoTasker, geschat of werkelijk. Dan zie je, op basis van wat je invult, wat er na de checks overblijft voor de afwerking. Zie kosten bijhouden.
Zo doe je dit in RenoTasker
Taken: het werk plannen per kamer
Taken aanmaken, hun gegevens invullen, en één taak in meerdere kamers gebruiken.
Veelgestelde vragen
Oud huis gekocht, waar begin ik?
Met een bouwkundige keuring of een eigen ronde langs meterkast, waterleidingen, riool, kruipruimte, dak en kozijnen. Pak eerst wat je straks niet meer ziet; de afwerking komt daarna.
Hoe herken ik loden leidingen?
Volgens de Rijksoverheid alleen in huizen van vóór 1960. Een loden leiding is grijs, bobbelig, zonder koppelstukjes en klinkt dof als je erop tikt. Twijfel je, laat dan het water testen bij een gecertificeerd laboratorium; dat kost ongeveer € 50.
Wat kost een groepenkast vervangen?
Een landelijk klusplatform noemt gemiddeld € 560, met een spreiding van € 350 tot € 880, afhankelijk van het aantal groepen en 1-fase of 3-fase. Laat het door een erkend installateur doen.
Wat kost een bouwkundige keuring en is die verplicht?
Meestal € 300 tot € 500 volgens Knab. Verplicht is hij meestal niet. NHG eist een bouwkundig rapport als het directe herstel meer dan 10 procent van de marktwaarde kost of als de taxateur nader onderzoek aanbeveelt; je geldverstrekker kan eigen eisen hebben.
Lees ook
- Verbouwing plannen: zo maak je een planning die kloptTerugrekenen vanaf je startdatum, met vergunning, levertijden en droogtijden erin.Lees de gids
- Verbouwplanning in Excel: gratis templateGratis Excel met voorbeeldplanningen per type en bestelmomenten erin.Download de template
- Sloopmelding-check: wat heb je nodig voor je sloopwerk?Zie of je een sloopmelding, vergunning of asbestonderzoek nodig hebt, en wanneer.Doe de sloopmelding-check
- Planning verbouwing: voorbeelden per typeVoorbeeldplanningen voor badkamer, keuken, uitbouw, dakkapel en hele woning.Lees de gids
- Volgorde van een verbouwing: wat doe je eerst?Van sloop tot afwerking: de volgorde die dubbel werk voorkomt, met de reden erbij.Lees de gids
- Draaiboek verbouwing: wat je regelt vóór de eerste hamerslagContactlijst, weekrooster, leveringen, buren, container, nuts en verzekering: alles op één lijst.Lees de gids
- Hoe lang duurt een verbouwing?Bouwtijd, levertijd en vergunning per type verbouwing, en waarom het uitloopt.Lees de gids
- Zelf je verbouwing coördineren: wat regie echt betekentZelf de regie, een bouwbegeleider of een hoofdaannemer? Wat je dan zelf draagt.Lees de gids
- Dragende muur doorbreken: kosten, constructeur en vergunningIs de muur dragend? Wat kosten constructeur en stalen balk, en wanneer heb je een vergunning nodig?Lees de gids
- Omgevingsvergunning bij een verbouwing: wat mag zonder, hoe vraag je aan en hoe lang duurt hetVergunningcheck, wat vergunningvrij is, aanvragen, 8 tot 14 weken wachten en het risico van bouwen zonder.Lees de gids
- Vloerverwarming bij een verbouwing: infrezen, nieuwe dekvloer of droogbouw?Infrezen, nieuwe dekvloer of droogbouw: wat je vloer moet kunnen, de droogtijd en de kosten.Lees de gids
- Groepenkast en stroomaansluiting: wat regel je bij je verbouwing?Extra groepen, 1-fase of 3-fase, verzwaren en de wachtlijst: wat je regelt vóór de keuken.Lees de gids
- Badkamer verbouwen: stappenplan van sloop tot kitwerkVan sloop tot kitwerk: volgorde, duur, nooddouche, waterdicht maken, btw en kosten.Lees de gids
- Slopen bij een verbouwing: regels, container en bouwafvalWat je regelt vóór je sloopt: melding, asbestonderzoek, container en afval.Lees de gids
- Uitbouw of aanbouw: stappenplan van idee tot opleveringVan idee tot oplevering: stappen, kosten per m², fundering, bouwtijd en de regels voor de buren.Lees de gids
- Keuken verbouwen: wie doet wat, in welke volgorde, en hoe lang zit je zonder keuken?Keukenzaak, loodgieter en elektricien op één lijn: schema, volgorde, inductie en levertijd.Lees de gids
- Zolder verbouwen tot slaapkamer: eisen, vaste trap, vergunning en kostenEisen aan een slaapkamer op zolder, de vaste trap, vloer, vergunning, isolatie en wat het kost.Lees de gids
- Sloopmelding doen: wanneer het moet, hoe je meldt en wanneer je een vergunning nodig hebtWanneer je sloopwerk moet melden, hoe dat in het Omgevingsloket gaat en wanneer je een vergunning nodig hebt.Lees de gids
- Badkamer slopen: stappen, asbest, container en kostenZo sloop je een badkamer: stappen, gereedschap, asbest, container en kosten.Lees de gids
- Keuken slopen: gas, water en stroom eraf, afvoeren en kostenGas laten afdoppen, water en stroom eraf, de stappen, afvoeren, asbest en wat het kost.Lees de gids
- Bouwcontainer huren: welke maat, wat het kost en de regelsWelke maat je nodig hebt, wat een container kost, wat er niet in mag en wanneer je een vergunning nodig hebt.Lees de gids
Andere gidsen
- Verbouwbudget maken: zo stel je een begroting op die kloptAlle posten op een rij, btw 9 of 21 procent, buffer, en hoe je de verbouwing betaalt.Lees de gids
- Oplevering van je verbouwing: checklist en je rechtenWat je per ruimte controleert, wat opleveren juridisch betekent, en de laatste betaling.Lees de gids
Bronnen
- Knab: Bouwkundige keuring, wanneer is het verstandig (en wanneer niet)?
- Homedeal: Bouwkundige keuring kosten
- NHG: Mag de taxateur ook een bouwkundig rapport opstellen voor een lening met NHG?
- Consumentenbond: Verborgen gebreken
- Liander: Aarding en aardlekschakelaar
- Enexis: Zelf klussen in de meterkast
- Slimster: Wat kost het vervangen van een meterkast?
- Rijksoverheid: Hoe kan ik loden leidingen in mijn huis opsporen en laten vervangen?
- GGD Leefomgeving: Loden drinkwaterleidingen
- RIVM: Loden leidingen
- Stichting RIONED (riool.info): Onderdelen van het riool
- Stichting RIONED (riool.info): Jouw rol als huiseigenaar of huurder
- Consumentenbond: Vocht in huis
- Milieu Centraal: Schimmel en vocht in huis verwijderen
- Milieu Centraal: Woning ventileren
- GGD Leefomgeving: Schimmels
- KCAF: Signalen dat een woning verzakt
- KCAF: Funderingsonderzoek, van QuickScan tot Fase 1 en Fase 2
- Rijksoverheid: Steun voor eigenaren bij funderingsschade
- Milieu Centraal: Asbest in en om het huis
- Milieu Centraal: Alles over isoleren
- BouwGarant: 8 valkuilen bij je eerste verbouwing
- NHG: Nieuwe regels funderingsrisico, dit kun je nu al doen (26-10-2026)
- Rijksoverheid: Hoe voorkom ik koolmonoxidevergiftiging in mijn huis?
- Volkshuisvesting Nederland: Nieuw taxatierapport, fundering eindelijk volwaardig onderdeel (1-4-2026)
- NRVT: Toelichting verbouwingsspecificatie voor consumenten 2025 (pdf)