Privé of gemeenschappelijk: de splitsingsakte bepaalt
Een appartementsrecht is een aandeel in het hele gebouw, plus het recht om een deel ervan alleen te gebruiken: je privégedeelte (artikel 5:106 BW). De rest is gemeenschappelijk. Welk deel wat is, staat in de splitsingsakte en op de splitsingstekening. Die akte verwijst meestal naar een modelreglement van de notarissen (KNB). Er zijn versies uit 1973, 1983, 1992, 2006 en 2017, en sinds 2021 een apart reglement voor kleine VvE's; volgens VvE Belang geldt voor de meeste VvE's die uit 1992. Daarnaast kan de VvE een huishoudelijk reglement hebben met eigen regels, bijvoorbeeld over geluid.
Heb je de akte niet? Vraag het bestuur, of bestel een kopie met tekening bij het Kadaster: vanaf € 19,85 (check de actuele prijs bij het Kadaster), meestal als pdf binnen 2 werkdagen. In het modelreglement 2017 zijn onder meer de fundering, de dragende muren, de gevels en puien, de balkons, het dak, de leidingschachten én de vloeren en wanden tussen twee appartementen gemeenschappelijk (artikel 11). De vloer waar je op staat is dus van iedereen samen; alleen de afwerklaag is van jou.
De hoofdregel: binnen is vrij, tenzij
Artikel 5:119 BW: in je privégedeelte mag je zonder toestemming van de andere eigenaars veranderingen aanbrengen, mits die geen nadeel toebrengen aan een ander gedeelte. Je moet de VvE wel onverwijld laten weten wat je verandert, en gaat de verzekeringspremie omhoog door jouw verbouwing, dan betaal jij dat verschil. Lid 4 zegt dat het reglement hiervan mag afwijken. En dat doen de modelreglementen.
Modelreglement 2017: zonder toestemming van de vergadering mag je geen veranderingen aanbrengen in de gemeenschappelijke gedeelten, ook niet als die in je eigen appartement liggen (artikel 24.4). Hetzelfde geldt voor alles wat het architectonisch uiterlijk of de constructie wijzigt (artikel 25.1) en voor elke op-, aan-, onder- of bijbouw (artikel 24.1). De vergadering mag toestemming niet op onredelijke gronden weigeren en mag er voorwaarden aan verbinden (artikel 26). Staat in jouw akte een ouder reglement, dan kunnen nummers en regels anders zijn; lees je eigen akte.
Informeer je buren
Vul een paar gegevens in en je hebt een nette brief voor de buren. Gratis, zonder account.
Welke klus vraagt meestal wél toestemming
Zo ligt het onder het modelreglement 2017. Twijfel je, vraag het vooraf aan het bestuur.
- Schilderen, nieuwe keuken of badkamer op dezelfde plek: privégedeelte, geen toestemming nodig. Wel het bestuur schriftelijk of per e-mail informeren (artikel 19.8). Dat regelt ook de verzekering: bij zo'n verandering moet het bestuur een aanvullende verzekering sluiten.
- Badkamer of keuken verplaatsen: boor je door de vloer naar de buren of sluit je aan op de gemeenschappelijke leidingschacht, dan raak je gemeenschappelijke delen en is toestemming van de vergadering nodig.
- Dragende muur weghalen: verandert de constructie, dus toestemming van de vergadering. Die mag de VvE niet geven als de hechtheid van het gebouw in gevaar kan komen (artikel 25.1). Laat een constructeur rekenen; zie de gids over de dragende muur. Een niet-dragende wand tussen twee eigen, aangrenzende appartementen mag met toestemming van het bestuur: meld het vooraf, en verkoop je een van de twee, dan moet de wand terug (artikel 25.2).
- Kozijnen, gevel, dak, balkon, dakkapel, aanbouw: gemeenschappelijk en zichtbaar van buiten. Toestemming van de vergadering (artikelen 24.1, 24.4 en 25.1).
- Airco aan de gevel, schotel, zonwering, zonnepanelen, rolluiken: toestemming van de vergadering of regels in het huishoudelijk reglement (artikel 24.3), ook op je balkon.
- Open haard: niet zonder toestemming van de vergadering (artikel 28.2).
- Harde vloer: eigen regels, zie hieronder.
Harde vloer: de 10 dB-regel
Parket, laminaat, tegels of pvc zijn de klassieke ruziemaker in een appartement. Het modelreglement 2017 verbiedt harde vloeren buiten keuken en sanitaire ruimten, tenzij je ze legt volgens de normen uit het huishoudelijk reglement of een besluit van de vergadering, en zó dat er geen onredelijke hinder ontstaat. Heeft je VvE geen eigen norm, dan geldt: alleen vloerbedekking die de isolatie-index voor contactgeluid (Ico) op een betonvloer met meer dan 10 decibel verbetert, beoordeeld volgens NEN 1070 of NEN 5077 (artikel 28.1). VvE Belang geeft als voorbeeld van een huishoudelijk reglement: 10 dB volgens NEN 5077 en een zwevende vloer. Oudere reglementen verschillen: dat uit 1992 laat het oordeel over hinder aan het bestuur, die uit 1973 en 1983 zeggen er niets over.
De Nederlandse Stichting Geluidshinder (NSG) heeft een voorbeeldtekst voor het huishoudelijk reglement: een ondervloer met NSG-keurmerk, drie sterren volgens NTA 5098, een laboratoriumwaarde van minstens 10 dB verbetering, of een geluidsmeting ter plaatse die dat aantoont. De vloer mag nergens star tegen de wanden liggen, en jij moet met aankoopbonnen en productspecificaties kunnen aantonen welke ondervloer er ligt. De NSG zegt er eerlijk bij: zo'n vloer isoleert redelijk, maar er kan nog steeds geluidhinder optreden.
Bewaar de bon van de ondervloer. In RenoTasker hang je de foto aan de kostenpost van de vloer, zodat je hem later makkelijk terugvindt als de buren klagen. Bewaar de foto ook zelf (zie Bonnen bewaren).
Zo vraag je toestemming aan de vergadering
Toestemming geeft de vergadering van eigenaars, niet het bestuur alleen. Stuur het bestuur een schriftelijk verzoek: wat je gaat doen, welke gemeenschappelijke delen je raakt, en bij een constructieve ingreep de tekening en de berekening van de constructeur. Volgens het modelreglement 2017 mag elke eigenaar tot 7 dagen voor de vergadering een agendapunt aandragen; de oproep gaat minstens 15 dagen vooraf uit (artikel 50.2). De jaarvergadering is binnen zes maanden na afloop van het boekjaar (artikel 49.1; de vergadering kan die termijn verlengen); een extra vergadering komt er als eigenaars met minstens 10 procent van de stemmen daarom vragen (artikel 49.2).
De meeste besluiten vallen met een gewone meerderheid: meer dan de helft van de uitgebrachte stemmen (artikel 54.1). Een wijziging van het huishoudelijk reglement vraagt twee derde van de stemmen, in een vergadering waar minstens twee derde van alle stemmen aanwezig is; anders volgt een tweede vergadering (artikelen 64.4, 56.5 en 56.6). Zorg dat het besluit en de voorwaarden in de notulen komen; zo'n verslag is volgens gemeente Den Haag verplicht.
De vergunning van de gemeente staat hier los van. Gemeente Utrecht adviseert: eerst de VvE, dan bij de gemeente checken of je een omgevingsvergunning nodig hebt; zie de gids over de vergunning. De buren onder, boven en naast je informeer je apart; zie buren informeren.
Plan de vergaderdatum als vast punt. In RenoTasker geef je de taak 'VvE-toestemming' de datum van de vergadering als vaste startdatum. Zet die taak in een vroege fase en plan de taken die van de toestemming afhangen erna (zie planning en tijdlijn).
Als de VvE nee zegt
Een weigering is niet het einde. De vergadering mag toestemming niet op onredelijke gronden weigeren (artikel 26 modelreglement 2017). Vind je het besluit onredelijk, dan kun je de kantonrechter vragen het te vernietigen, binnen een maand nadat je het besluit kende of kon kennen (artikel 5:130 BW). Rijksoverheid noemt dit als de route bij een onredelijk VvE-besluit.
Daarnaast kent de wet de vervangende machtiging (artikel 5:121 BW): wordt toestemming zonder redelijke grond geweigerd, of spreekt de VvE zich niet uit, dan kan de kantonrechter die toestemming vervangen door een machtiging. De rechter kan daarbij ook bepalen wie de kosten draagt en wie het nieuwe werk later onderhoudt. Dat kan niet als je plan in strijd is met de splitsingsakte zelf; dan moet de akte eerst worden gewijzigd (artikel 5:139 BW). Dat gaat via een notariële akte, met medewerking van alle eigenaars of na een besluit van de vergadering met minstens vier vijfde van alle stemmen in de VvE (of meer, als de akte dat eist). Ook wie een beperkt recht op een appartement heeft, zoals een hypotheekbank, moet toestemming geven. Vraag bij zo'n stap een jurist.
Wat als je het niet vraagt
De eigenaars zijn tegenover elkaar verplicht het gebouw in stand te houden zoals de akte het beschrijft (artikel 5:108 BW). Verbouw je zonder toestemming, dan kan de VvE herstel in de oude toestand eisen. Het modelreglement 2017 regelt de stappen: het bestuur stuurt eerst een aangetekende waarschuwing. Doe je binnen een maand niets, dan kan het bestuur een boete opleggen tot het bedrag dat de vergadering heeft vastgesteld; zonder eigen besluit is dat maximaal € 500 eenmalig, of een dagboete van € 150 tot maximaal € 5.000, los van schadevergoeding (artikel 45). Ook het Juridisch Loket noemt boetes uit het huishoudelijk reglement.
Helpt dat niet, dan kan de VvE naleving via de rechter afdwingen; het bestuur heeft daarvoor volgens VvE Belang een machtiging van de vergadering nodig. In het uiterste geval kan de vergadering een eigenaar het gebruik van zijn appartement ontzeggen (artikel 41); VvE Belang zegt erbij dat dit in de praktijk weinig gebeurt. Spreek met je aannemer af dat het werk pas start als de toestemming binnen is.
Zo doe je dit in RenoTasker
Taken: het werk plannen per kamer
Taken aanmaken, hun gegevens invullen, en één taak in meerdere kamers gebruiken.
Veelgestelde vragen
Wat mag ik in een appartement verbouwen zonder toestemming van de VvE?
Volgens de wet in de regel alles binnen je privégedeelte dat geen nadeel toebrengt aan een ander deel, zoals schilderen of een nieuwe keuken op dezelfde plek (artikel 5:119 BW). Je splitsingsakte of reglement kan strenger zijn; lees die eerst. Je moet de VvE wel direct informeren. Raak je constructie, gevel, leidingschacht of de vloer naar de buren, dan beslist de vergadering.
Mag ik laminaat of parket leggen in mijn appartement?
Vaak alleen met een ondervloer die het contactgeluid genoeg dempt: het modelreglement 2017 eist meer dan 10 dB verbetering van de Ico als de VvE geen eigen norm heeft. Lees het huishoudelijk reglement en bewaar de bon als bewijs.
Moet ik een dragende muur door de VvE laten goedkeuren?
Ja, onder het modelreglement 2017 beslist de vergadering over elke verandering van de constructie, en toestemming is uitgesloten als de hechtheid van het gebouw in gevaar kan komen. Stuur de constructeursberekening mee.
Heb ik naast de VvE ook een vergunning van de gemeente nodig?
Dat staat los van elkaar. Check na de VvE bij Omgevingsloket of je een omgevingsvergunning nodig hebt; het een vervangt het ander niet.
Wat als de VvE mijn verbouwing weigert?
Je kunt de kantonrechter binnen een maand vragen het besluit te vernietigen (artikel 5:130 BW) en om een vervangende machtiging vragen als de weigering geen redelijke grond heeft (artikel 5:121 BW), tenzij je plan in strijd is met de splitsingsakte. Vraag een jurist voordat je die stap zet.
Lees ook
- Samen en zelf verbouwen: afspraken die je verbouwing rustig houdenMet je partner, de buren, in huis blijven en zelf klussen: de afspraken die rust geven.Lees de gids
- Voorbeeldbrief voor de buren: maak hem hierVul een paar gegevens in en je hebt een nette brief voor de buren, klaar om te printen.Maak je burenbrief
- Verbouwingsstress: zo blijven jullie samen een teamWaar de ruzies over gaan, en de afspraken die jullie een team houden.Lees de gids
- Buren informeren bij een verbouwing: zo doe je datWat de wet zegt, welke werktijden gelden, en wat er in een brief aan de buren hoort.Lees de gids
- Wonen tijdens de verbouwing: blijven of ergens anders wonen?Stof en gezondheid, asbest, verzekering en een woonunit: blijven of ergens anders wonen.Lees de gids
- Zelf verbouwen of laten doen? Dit mag je zelf, en dit nietWat wettelijk mag, wat niet, en wat het betekent voor verzekering en bouwdepot.Lees de gids
- Zelf verbouwen zonder ervaring: waar begin je?Waar je begint, welke klussen je eerst leert, en wanneer je een vakman belt.Lees de gids
- Asbest in een oud huis: herkennen, laten onderzoeken en verwijderenWaar asbest zit, wat onderzoek kost, waarom je een expert inschakelt en wat een bedrijf rekent.Lees de gids
- Verzekering tijdens de verbouwing: wat je meldt, wat gedekt is en wie betaalt bij schadeMelden, wat je woonverzekering tijdens de bouw dekt, de CAR-verzekering en schade aan de buren.Lees de gids
- Asbestinventarisatie: wanneer verplicht, wie doet het en wat kost hetWanneer het rapport verplicht is, wie het maakt, wat het kost en wanneer je het regelt.Lees de gids
- Asbest verwijderen: expert inschakelen, melden en kostenWanneer je een expert inschakelt, wat een bedrijf doet en wat het per m² kost.Lees de gids
Andere gidsen
Bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 119 (veranderingen aanbrengen)
- Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 121 (machtiging van de kantonrechter)
- Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 130 (vernietiging van een besluit)
- Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 106 (appartementsrechten)
- Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 108 (verplichtingen appartementseigenaars)
- KNB: Modelreglement bij splitsing in appartementsrechten 2017 (pdf)
- Rijksoverheid: Wat houdt een vereniging van eigenaars (vve) in?
- Kadaster: Splitsingsakte opvragen
- VvE Belang: Modelreglement
- VvE Belang: Overlast in de VvE, praktische oplossingen en tips (pdf, 2023)
- Nederlandse Stichting Geluidshinder: Handreiking harde vloerbedekking op betonvloeren (pdf)
- Juridisch Loket: Burenoverlast
- Gemeente Utrecht: Onderhoud en verbouwen voor vve's
- Gemeente Den Haag: Jij en je VvE (pdf)
- Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 139 (wijziging akte van splitsing)